Transactionele analyse

Transactio-wattes?! Transactionele analyse dus; een praktische theorie over gedrag en communicatie. Deze theorie is ontwikkeld door de Canadese psychiater Eric Berne en wordt tot op de dag van vandaag nog vaak ingezet in de wereld van psychologie en psychiatrie. Waarom schrijf ik hier dan een blog over? Tot voor kort had ik er namelijk zelf nog nooit van gehoord.

De basisschool waar Owen straks heen gaat en de peuterspeelzaal waar hij nu zit organiseerde een aantal weken geleden een informatieavond over deze theorie. Transactionele analyse kan namelijk ook in het dagelijks leven worden toegepast. Alle leerkrachten en leidsters van de peuterspeelzaal hebben inmiddels een opleiding op de TA Academie afgerond en zullen de theorie dan ook actief gaan toepassen. Wij werden als ouders uitgenodigd om te horen hoe dit zal worden gedaan.

Het klinkt ingewikkeld, maar is het dat ook?

Ja en nee. Althans.. Het gedeelte waarover wij informatie hebben gekregen, want om deze theorie volledig onder de knie te krijgen ben je wel even onderweg. Eigenlijk is het een bewustwording van de manier waarop je communiceert en geeft transactionele analyse je handvatten om dit te verbeteren. Communicatie is óók een vorm van een transactie.

Bij TA wordt er onderscheid gemaakt in 3 “ego” posities; de ouder, het kind en de volwassene. Deze ego’s worden vervolgens ook nog eens gesplitst in positief en negatief. Iedereen bezit deze eigenschappen. Hieronder heb ik een klein schemaatje geplaatst:

fc2e3bd8a2d066cf6b1c50a0ad68677c.jpg
Bron: Pinterest

Dat maakt het al een stuk duidelijker, vind je ook niet?

Tijdens de voorlichting speelde ik een casus uit met een van Owen zijn peuterleidsters. De leidster in kwestie speelde mijn dochter van 16 en kwam me vertellen dat ze op vakantie zou gaan naar Salou. Ehh.. Wat dacht je van gewoon niet? In welke egotoestand bevind ik me dan? En naar welke ego toestand gaat zij wanneer ik reageer? Kan ik haar ego toestand herkennen en hierop inspelen? Maar misschien nog belangrijker: hoe komen we samen in dezelfde ego toestand waardoor de communicatie beter verloopt?

Sander en ik vonden het in ieder geval reuze interessant! Op basis van deze theorie ben ik als moeder absoluut een structurerende en voedende ouder met een stukje vrij kind. Manlief zit een beetje vast in het midden en is vaak alleen de volwassene.

Strokes

Dan bestaat er ook nog zoiets als strokes. Dit is een handeling of uitspraak die de reactie van een ander uitlokt. Ook dit kan positief of negatief zijn. De achtergrond van het gebruik van het begrip stroke in de TA is, dat de mens hunkert naar erkenning. En als dat niet kan worden verkregen door positieve strokes (compliment, aanmoediging, liefkozing), dan zal men erkenning gaan zoeken in andere beschikbare prikkels, ook als dat het ontvangen van negatieve strokes betekent (boosheid, vernedering, klap). Een kind test allerlei verschillende soorten gedrag en strategieën uit, die strokes en daarmee erkenning als persoon kunnen opleveren, aldus de omschrijving van Wikipedia.

Maar dit kun je toch helemaal niet toepassen op kleine kinderen?

Juist wel dus! In bovenstaand stukje herkende je misschien je eigen kind al wel; krijg ik even geen aandacht? Dan trek ik toch lekker alles uit de kast? TA kan al worden toegepast bij kinderen vanaf 5 jaar. Zij zijn zich namelijk al bewust van de invloed die ze uitoefenen wanneer ze iets zeggen of doen. Zo zijn kinderen

Owen is natuurlijk nog maar 3 en dus zijn de leidsters van de peuterspeelzaal samen met de leerkracht van groep 1 en 2 aan het kijken hoe zij TA kunnen toepassen bij jongere kinderen.

De strokes worden bij de kinderen uitgelegd als warme donsjes en koude stekels. Wanneer je iemand een knuffel geeft, geef je dus een warm donsje en wanneer je iemand duwt geef je een koude stekel. Hoe voelt een donsje? Hoe voelt een stekel? Dit wordt herkenbaar gemaakt met zachte popjes en bijvoorbeeld harde schuursponsjes. Welke voelt het prettigst? En hoe vind jij het om een schuursponsje aan te raken? Daarnaast proberen ze zoveel mogelijk strokes op het gedrag te laten geven in plaats van op de persoon. Bijvoorbeeld wanneer iemand met een pen op tafel tikt kun je beter aangeven dat je het geluid vervelend vind dan dat je zegt dat die persoon irritant bezig is.

Gebruik je hoofd

Kinderen zelf laten nadenken over oplossingen is ook een belangrijk onderdeel. Als peuter 1 op de fiets zit en peuter 2 wil ook dan zou ik zelf bijvoorbeeld zeggen dat peuter 2 moeten wachten tot peuter 1 klaar is. Beter is om te vragen hoe ze het zelf zouden kunnen oplossen. Kinderen zijn inventiever dan we denken. Daarnaast ben ik ook van mening dat er tegenwoordig iets te veel wordt “voorgekauwd” door ouders. Dus het meer stellen van vragen draagt zeker bij aan een betere communicatie!

Bedenk je ook eens wat jouw manier van communiceren teweeg brengt. Kun je in sommige situaties de vraag ook anders stellen? In plaats van “wie gaat dat betalen?” zou je kunnen vragen “hoe ga je dat betalen?”.

Ik moet zeggen dat ik er sinds die voorlichting wel meer mee bezig ben. Als ze het op de plek toepassen waar hij het meeste zal vertoeven de komende jaren, kan ik er net zo goed zelf ook mee aan de slag. Ik probeer de vragen anders te stellen of Owen zelf naar een oplossing te laten zoeken en ik moet zeggen dat het aardig goed uitpakt!

TA is echter aardig complex als je de complete theorie zou moeten bestuderen. 1 Informatieavond maakt je zeker geen expert maar het is iets. Wellicht ga ik me hier in de toekomst zelf nog wat verder in verdiepen want ik ben er van overtuigd dat het veel moois kan brengen 🙂

Lijkt het jullie iets? En in welke ego toestand zitten jullie vaak?

 

 

 

2 Replies to “Transactionele analyse”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s